बेरीज/वजाबाकी
1) व्यवहारी अपूर्णांकाच्या अंशास व छेदास समान शुन्यत्तर संख्येने भागल्यास किंमत बदलत नाही.
उदा. \[\frac{16\div 4}{8\div 4}=\frac{4}{2}=2\]
2) व्यवहारी अपूर्णांच्या अंशास व छेदास समान शुन्यत्तर संख्येने गुणल्यास किंमत बदलत नाही.
उदा. \[\frac{50\times 2}{20 \times 2}=\frac{100}{40}=\frac{5}{2}\]
3) अंशाला व छेदाला एकाच संख्येने गुणल्यास किंवा भागल्यास किंमत बदलत नाही त्याला सममुल्य अपूर्णांक म्हणतात.
असे \[\frac{48}{18}\: ,\frac{8}{3}\] हे सममुल्य अपूर्णांक आहेत.
4) दोन अपूर्णांकाची बेरीज करतांना त्यांचा छेद समान करावा लागतो.
5) दोन अपूर्णांकाची वजाबाकी करतांना त्यांचा छेद समान करावा लागतो.
छेद समान असतांना
\[\frac{1}{3}\: +\: \frac{5}{3}\: +\: \frac{2}{3}\:\]
Explanation: \[=\frac{1+5+2}{3}=\frac{8}{3}\]
2)\[\frac{3}{12}\: +\: \frac{9}{12}\: +\: \frac{15}{12}\:\]
Explanation:\[=\frac{3+9+15}{12}=\frac{27}{12}=\frac{9}{4}\]
3) \[\frac{6}{15}\: +\: \frac{8}{15}\: +\: \frac{9}{15}\:\]
Explanation:\[=\frac{6+8+9}{15}=\frac{23}{15}\]
4)\[\frac{8}{9}\: -\: \frac{7}{9}\: +\: \frac{4}{9}\:\]
Explanation: \[=\frac{8-7+4}{9}=\frac{12-7}{9}=\frac{5}{9}\]
5) \[\frac{16}{8}\: -\: \frac{5}{8}\: -\: \frac{1}{8}\:\]
Explanation:\[=\frac{16-5-1}{8}=\frac{10}{8}=\frac{5}{4}\]
6)\[2\frac{4}{5}\: +\: 3\frac{8}{5}\: +\: 4\frac{1}{5}\:\]
Explanation: \[\frac{14}{5}+\frac{23}{5}+\frac{21}{5}\: \\ =\frac{14+23+21}{5}=\frac{14+23+21}{5}=\frac{58}{5}\: \\=11\frac{3}{5}\]
7) \[6\frac{1}{3}\: -\: 2\frac{4}{3}\: -\: \frac{8}{3}\:\]
Explanation: \[=\frac{19}{3}-\frac{10}{3}-\frac{8}{3}\: \\ =\frac{19-10-8}{3}=\frac{19-18}{3}=\frac{58}{5}\: \\=\frac{1}{3}\]
8)\[5\frac{1}{9}\: +\: 2\frac{4}{9}\: -\: 1\frac{3}{9}\:\]
Explanation: \[=\frac{46}{9}+\frac{22}{9}-\frac{12}{9}\: \\ =\frac{46+22-12}{9}=\frac{56}{9} \\=6\frac{2}{9}\]